حنظل است « 27 » ، چنان كه بنا بر نقل از ابو عبيده « هبيد » نيز به معناى حنظل است ، و گفته شده : هبيد دانه حنظل است ؛ وقتى شتر مرغ دانه حنظل را بيرون مىآورد تا بخورد گفته مىشود : « تهبّد الظليم » ( : شترمرغ نر دانه حنظل را بيرون آورد ) . و شاعر گفته است : [ از بحر متقارب ] 286 و ضرب الجماجم ضرب الأصم * حنظل رامة يجنى هبيدا « 28 » و ذو الرّمة گفته است : [ از بحر طويل ] 287 و كائن تخطّت ناقتى من مفازة * إليك و من أحواض ماء مسدّم 288 بأعقاره القردان هزلى كانّها * نوادر صيصاء الهبيد المحطّم « 29 » « صيصاء » پوست دانه حنظل است . و ذو الرّمة در حالى كه درخت حنظل را وصف مىكند گفته است : [ از بحر طويل ] 289 و فاشية فى الأرض تلفى بناتها * عوارى لا تكسى دروعا و لا خمرا 290 إذا ما المطايا سفنها لم يذقنها * و إن كان أعلى ثبتها ناعما نضرا « 30 » 291 محملجة الأمراس ملسا متونها * سقتها عصارات الثّرى فبدت عجرا و پيامبر ( ص ) گفت : « مثل المؤمن يقرأ القرآن مثل الأترجّة

--> ( 27 ) - صرايه : آب‌خالص حنظل است . و اصمعى گفته : « حنظل وقتى زرد شود صراء است » . ( 28 ) - در لسان العرب ( حرف الميم ) بجاى « رامة » شابة ضبط شده است و قبل از آن دو بيت ديگر آمده كه چنين است : فابلغ بنى اسد آية * إذا جئت سيّدهم و المسودا فاوصيكم بطعان الكماة * فقد تعلمون بأن لا خلودا . - م . ( 29 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ذى الرّمّة ، ص 630 ( بجاى باعقاره ) بأعطانه ضبط شده است . ( 30 ) - ديوان ذى الرّمّة ، ص 180 .